Η παρούσα μελέτη αναλύει την προστασία των ασυνόδευτων ανηλίκων, δηλαδή των παιδιών κάτω των 18 ετών που βρίσκονται εκτός της χώρας καταγωγής τους χωρίς τη συνοδεία των γονέων ή των νόμιμων κηδεμόνων τους, σύμφωνα και με τον ορισμό που υιοθετεί η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR), στο πλαίσιο του διεθνούς, ευρωπαϊκού και ελληνικού συστήματος ασύλου, εστιάζοντας στις κανονιστικές εντάσεις που χαρακτηρίζουν τη σύγχρονη μεταναστευτική πολιτική. Το ζήτημα των ασυνόδευτων ανήλικων προσφύγων αποτελεί μια πολυδιάστατη κατάσταση ευαλωτότητας, στην οποία διασταυρώνονται η παιδική ηλικία, η αναγκαστική μετακίνηση, οι διώξεις και η απουσία οικογενειακού πλαισίου προστασίας. Τα παιδιά αποτελούν σταθερά ένα σημαντικό ποσοστό του συνολικού αριθμού των ατόμων που εκτοπίζονται διεθνώς, ενώ οι ασυνόδευτοι ανήλικοι αυξάνονται συστηματικά τα τελευταία χρόνια. Η τάση αυτή αντικατοπτρίζει τόσο την ποσοτική ενίσχυση των μεταναστευτικών ροών όσο και την αυξανόμενη έκθεση των παιδιών σε συνθήκες αναγκαστικής μετακίνησης χωρίς την προστασία ή τη φροντίδα ενός ενήλικα. Η μελέτη υποστηρίζει ότι το διεθνές και ευρωπαϊκό δίκαιο συγκροτούν ένα ισχυρό κανονιστικό πλαίσιο, το οποίο όμως συχνά κατά την πρακτική του υπονομεύεται από τις επιχειρησιακές και πολιτικές πραγματικότητες των κρατών μελών. Η περίπτωση του Ελληνικού κράτους αποτελεί αντιπροσωπευτικό παράδειγμα της απόστασης μεταξύ κανονιστικής οργάνωσης και εφαρμογής, αναδεικνύοντας τα θεσμικά παράδοξα και τις καθημερινές προκλήσεις που γεννιούνται. Η μελέτη καταλήγει ότι η αποτελεσματική προστασία των ασυνόδευτων ανηλίκων αποτελεί κρίσιμο δείκτη της ποιότητας του κράτους δικαίου και απαιτεί την επανατοποθέτηση της παιδικής ηλικίας στο κέντρο της προσφυγικής πολιτικής.
Ασυνόδευτοι ανήλικοι και δίκαιο προσφύγων: Από το κανονιστικό πλαίσιο στην ευρωπαϊκή πολιτική και ελληνική πρακτική
Λέξεις-κλειδιά
ασυνόδευτοι ανήλικοι – δίκαιο προσφύγων – διεθνής προστασία – αιτούντες άσυλο – δικαιώματα του παιδιού – ευρωπαϊκό σύστημα παιδικής προστασίας – μεταναστευτική πολιτική – ελληνική νομοθεσία ασύλου – επιτροπεία ασυνόδευτων ανηλίκων – βέλτιστο συμφέρον του παιδιού

